Spilanthes; Testosteron Artırıcı mı, Libido ve Erektil Fonksiyon Desteği mi?
Spilanthes, özellikle erkek sağlığı, libido ve testosteron desteği alanında son yıllarda dikkat çeken bitkisel içeriklerden biridir. En çok bilinen türlerinden biri Acmella oleracea olup literatürde kimi zaman “toothache plant” yani “diş ağrısı bitkisi” adıyla da anılır. Bunun temel nedeni, bitkinin ağızda oluşturduğu karakteristik uyuşma-karıncalanma hissi ve geleneksel olarak diş ağrısı ile ağız-diş problemlerinde kullanılmış olmasıdır.
Ancak Spilanthes’in modern takviye pazarındaki asıl ünü ağız sağlığından değil, testosteron, libido ve erektil fonksiyon üzerindeki potansiyel etkilerinden gelmektedir.
Burada kritik bir ayrım yapmak gerekir: Spilanthes’in testosteron artırıcı olarak pazarlanması ile mevcut verilerin gerçekten gösterdiği etki aynı şey değildir. Hayvan çalışmalarındaki etkiler oldukça dikkat çekici görünürken insan çalışmalarında testosteron artışı çok daha sınırlı kalmaktadır. Buna karşılık libido ve cinsel fonksiyon üzerindeki etkileri daha ilgi çekici görünmektedir.
Bu nedenle Spilanthes’i yalnızca “testosteron artırıcı” etiketiyle değerlendirmek, bitkinin gerçek potansiyelini yanlış yerde aramak anlamına gelebilir.
Spilanthes Nedir?
Spilanthes, Asteraceae ailesine ait çeşitli bitkileri kapsayan bir isimdir. Erkek sağlığı takviyelerinde en sık karşılaşılan türler Spilanthes acmella ve günümüzde yaygın olarak Acmella oleracea şeklinde sınıflandırılan bitkilerdir.
Bitkinin biyolojik aktivitelerinin önemli bir kısmı alkilamidler adı verilen bileşiklere bağlanmaktadır.
Bunların en bilineni:
Spilanthol
molekülüdür.
Spilanthol, bitkinin ağızda oluşturduğu uyuşma, karıncalanma ve tükürük salgısını artırıcı etkinin başlıca sorumlularından biri olarak kabul edilmektedir.
Aynı molekülün nörolojik, inflamatuvar, analjezik ve cinsel fonksiyonla ilişkili etkilerinin de araştırılması, Spilanthes’i basit bir bitkisel afrodizyaktan daha ilginç hale getirmiştir.
Spilanthes’in Potansiyel Biyolojik Etkileri
Spilanthes üzerine yapılan deneysel araştırmalarda oldukça geniş bir biyolojik aktivite yelpazesi incelenmiştir.
Bitkinin veya izole bileşenlerinin bazı çalışmalarda şu özelliklerle ilişkilendirildiği görülmektedir:
- Antioksidan etki
- Antimikrobiyal aktivite
- Analjezik yani ağrı azaltıcı özellikler
- Anti-inflamatuvar aktivite
- Nöroprotektif etkiler
- Böceklere karşı insektisidal aktivite
- Larvalara karşı larvisidal özellikler
- Potansiyel anti-teratojenik etkiler
- Afrodizyak aktivite
- Libido desteği
- Cinsel fonksiyon üzerinde olumlu etkiler
- Romatoid artritle ilişkili inflamasyon üzerinde potansiyel etkiler
- Lokal uyarıcı özellikler
- Ağız ve diş problemlerinde geleneksel kullanım
Geleneksel kullanım alanları arasında ayrıca:
- diş ağrısı,
- diş eti enfeksiyonları,
- stomatit,
- boğaz ağrısı,
- ateş,
- baş ağrısı,
- hemoroid,
- astım belirtileri
gibi oldukça farklı durumlar bulunmaktadır.
Bunların tamamının insanlarda klinik olarak kanıtlanmış tedavi etkileri olarak değerlendirilmemesi gerekir. Bir kısmı geleneksel kullanıma, bir kısmı hücre veya hayvan deneylerine, bir kısmı ise sınırlı insan verilerine dayanmaktadır.
Cilt Üzerindeki Potansiyel Etkileri
Spilanthes’in yalnızca oral kullanım için değil, topikal kozmetik ürünlerde de kullanılması dikkat çekicidir.
Özellikle spilanthol içeren bazı kozmetik formüller, yüz kaslarının mikro kasılmalarını ve cilt yüzeyindeki gerginliği etkileyebilecek içerikler olarak pazarlanmaktadır.
Bu nedenle Spilanthes bazen gayriresmî biçimde:
“bitkisel botoks” benzeri ifadelerle anılır.
Bu ifade farmakolojik olarak botulinum toksiniyle aynı mekanizma anlamına gelmez ancak topikal uygulamalarda cilt görünümü, ince çizgiler ve kırışıklıklar üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Bu yönüyle Spilanthes, erkek hormonları ve cinsel fonksiyon araştırmalarının dışında kozmetik kimyada da ilginç bir bitkidir.
Spilanthes ve Testosteron: Hayvan Çalışmaları Neden Bu Kadar İlgi Çekti?
Spilanthes’in testosteron artırıcı olarak ün kazanmasının önemli nedenlerinden biri hayvan deneyleridir.
Bazı deneysel çalışmalarda etanolik Spilanthes ekstraktı kullanılmış ve erkek sıçanlarda:
- luteinizan hormonun (LH) yükseldiği,
- testosteron seviyelerinin arttığı,
- cinsel davranışların güçlendiği,
- ereksiyonla ilişkili göstergelerin arttığı
bildirilmiştir.
Bazı sonuçlarda testosteron düzeylerindeki artış oldukça büyük görünmektedir.
Bu noktada önemli bir laboratuvar ayrıntısı vardır:
“Spilanthes ekstraktı” tek bir ürün değildir
Bir bitkiden elde edilen ekstraktın biyolojik etkisi kullanılan çözücüye göre ciddi biçimde değişebilir.
Örneğin bitki:
- su,
- etanol,
- metanol,
- hidroalkolik çözücüler
ile ekstrakte edildiğinde aynı kimyasal profil ortaya çıkmaz.
Bazı maddeler suda daha iyi çözünürken bazı lipofilik bileşikler etanol gibi çözücülerle çok daha iyi ekstrakte edilir.
Dolayısıyla bir çalışmada:
“Etanolik Spilanthes ekstraktı testosteronu artırdı”
sonucu elde edilmiş olması, piyasadaki her Spilanthes tozunun veya ekstraktının aynı etkiyi göstereceği anlamına gelmez.
Ekstraksiyon yöntemi, standardizasyon ve spilanthol oranı burada son derece önemlidir.
LH Artışı Neden Önemlidir?
Luteinizan hormon erkeklerde hipofiz bezinden salgılanır ve testislerdeki Leydig hücrelerini uyararak testosteron sentezini destekler.
Basitleştirilmiş hormonal eksen şu şekildedir:
Hipotalamus → GnRH → Hipofiz → LH → Leydig hücreleri → Testosteron
Bu nedenle bir bileşiğin LH’yi artırması teorik olarak testosteron sentezini de artırabilir.
Hayvan deneylerinde görülen LH artışı, Spilanthes’in yalnızca doğrudan testis düzeyinde değil, hipotalamus-hipofiz-gonad ekseni üzerinden etki gösterebileceği ihtimalini gündeme getirmiştir.
Ancak hayvanlarda güçlü görünen bu mekanizmanın insanlarda aynı büyüklükte ortaya çıkmadığı görülmektedir.
Hayvanlarda Cinsel Davranış Üzerindeki Etkiler
Spilanthes çalışmalarındaki en dikkat çekici bulgulardan biri yalnızca testosteron değildir.
Deney hayvanlarında:
- ereksiyon indeksinde artış,
- çiftleşme davranışında artış,
- cinsel aktivite sıklığında artış,
- libido göstergelerinde iyileşme
bildirilmiştir.
Bu durum Spilanthes’in etkisinin yalnızca androjenik olmadığını düşündürmektedir.
Çünkü testosterondaki değişiklik tek başına cinsel davranıştaki büyük artışları açıklamayabilir.
Potansiyel olarak:
- merkezi sinir sistemi,
- nitrik oksit yolları,
- periferik sinir uyarımı,
- vasküler fonksiyon,
- duyusal sinirler,
- dopaminerjik sistemler
gibi farklı mekanizmaların da rol oynama ihtimali bulunmaktadır.
İnsan Çalışmaları: Testosteron Artışı Gerçekte Ne Kadar?
Spilanthes’in testosteron artırıcı olarak değerlendirilmesindeki asıl sorun insan çalışmalarında ortaya çıkmaktadır.
İnsanlarda kullanılan bazı ticari preparatlarda yaklaşık:
500 mg Spilanthes ekstraktı
ve yaklaşık:
%3,5 spilanthol standardizasyonu
kullanılmıştır.
Bu oran yaklaşık:
17,5 mg spilanthol
anlamına gelir.
Günde tek doz ve yaklaşık üç aylık kullanım sonrasında testosteron seviyelerinde ölçülen değişimler hayvan çalışmalarındaki kadar etkileyici değildir.
Örnek olarak başlangıç testosteronu yaklaşık:
230 ng/dL
olan gruplarda düzeyin yaklaşık:
250 ng/dL
seviyesine çıktığı bildirilmiştir.
Bu yaklaşık:
20 ng/dL’lik artış
demektir.
Oransal olarak bakıldığında artış vardır; ancak klinik anlamı oldukça sınırlıdır.
Testosteron düzeyini 230 ng/dL’den 250 ng/dL’ye taşımak, hipogonadal bir erkeği yüksek testosteron düzeylerine ulaştırmaz.
Bu nedenle Spilanthes’i güçlü bir testosteron artırıcı olarak değerlendirmek mevcut insan verileriyle pek desteklenmemektedir.
Başlangıç Testosteronu Düşük Olanlarda Daha mı Etkili?
Araştırmalarda katılımcılar başlangıç testosteron seviyelerine göre ayrıca incelenmiştir.
Kabaca iki grup oluşturulmuştur:
Grup A
Testosteron:
<300 ng/dL
Grup B
Testosteron:
>300 ng/dL
Amaç, başlangıç testosteronu düşük olan erkeklerin Spilanthes’e daha güçlü cevap verip vermediğini değerlendirmektir.
Düşük testosteron grubunda yaklaşık olarak:
250 → 270 ng/dL
gibi bir değişim bildirilmiştir.
Yani yine yaklaşık:
20 ng/dL
artış görülmüştür.
Başlangıç testosteronu daha yüksek olan grupta ise değişiklik yaklaşık:
380 → 390-400 ng/dL
aralığında kalmıştır.
Dolayısıyla mevcut verilere göre Spilanthes’in testosteron üzerindeki etkisi başlangıç seviyesine bağlı olarak dramatik şekilde değişmemektedir.
Her iki durumda da artış görece küçüktür.
Testosteron Artırıcı Olarak Spilanthes Ne Kadar Güçlü?
Burada testosteron açısından oldukça net bir tablo ortaya çıkmaktadır.
Hayvan çalışmalarına yalnızca bakıldığında Spilanthes olağanüstü bir testosteron artırıcı gibi görünebilir.
Fakat insan verileri:
küçük ve sınırlı testosteron artışları
göstermektedir.
Yaklaşık 10-20 ng/dL düzeyindeki bir değişimin çoğu erkek için pratik anlamı düşük olabilir.
Üstelik testosteron ölçümleri:
- günün saati,
- uyku,
- kalori alımı,
- egzersiz,
- stres,
- hastalık,
- laboratuvar varyasyonu
gibi faktörlerden zaten etkilenebilir.
Bu nedenle yaklaşık 20 ng/dL’lik değişim Spilanthes’i güçlü bir “testosterone booster” kategorisine sokmak için yeterli değildir.
Fakat Asıl İlginç Alan: Erektil Fonksiyon
Spilanthes’in testosteron üzerindeki etkisi zayıf görünürken, cinsel fonksiyon üzerindeki sonuçlar çok daha dikkat çekicidir.
Bazı insan çalışmalarında erektil fonksiyon:
IIEF – International Index of Erectile Function
gibi ölçeklerle değerlendirilmiştir.
IIEF, erkeklerde erektil fonksiyonun değerlendirilmesinde kullanılan yaygın klinik ölçeklerden biridir.
Spilanthes kullanılan gruplarda bazı erektil fonksiyon skorlarında başlangıca kıyasla belirgin iyileşmeler bildirilmiştir.
Bu sonuçlar testosteron artışının büyüklüğüyle karşılaştırıldığında ilginç bir paradoks ortaya çıkarmaktadır:
Testosteron neredeyse değişmezken cinsel fonksiyon belirgin biçimde iyileşebilir.
Bu da etkinin yalnızca testosterondan kaynaklanmadığını düşündürmektedir.
Spilanthes Erektil Fonksiyonu Nasıl Etkileyebilir?
Ereksiyon esas olarak vasküler ve nörolojik bir olaydır.
Temel mekanizma:
cinsel uyarılma → nitrik oksit → cGMP → düz kas gevşemesi → penise kan akışı → ereksiyon
şeklinde özetlenebilir.
Dolayısıyla bir maddenin ereksiyonu iyileştirebilmesi için testosteronu ciddi biçimde artırması zorunlu değildir.
Potansiyel etkiler:
- nitrik oksit sinyalizasyonının desteklenmesi,
- periferik damarların gevşemesi,
- duyusal uyarının artması,
- merkezi libido yollarının aktive edilmesi,
- sinir iletiminin modüle edilmesi
üzerinden gerçekleşebilir.
Spilantholün belirgin duyusal etkileri göz önüne alındığında nörosensoryal mekanizmalar ayrıca araştırılmaya değerdir.
Ereksiyon Süresindeki Değişiklikler
Bazı verilerde ortalama ereksiyon süresinin yaklaşık:
20 dakikadan 25 dakikaya
çıktığı bildirilmiştir.
Bu mutlak anlamda büyük bir değişiklik olmayabilir; ancak başlangıç seviyesine göre yaklaşık %25’lik bir artış anlamına gelir.
Daha ilginç sonuç ise cinsel ilişki sıklığında görülmektedir.
Bazı çalışmalarda haftalık cinsel aktivite yaklaşık:
3 kezden 6 keze
yükselmiştir.
Bu neredeyse iki katlık artıştır.
Bu tür bir değişiklik yalnızca ereksiyon mekanizmasıyla değil, aynı zamanda:
- libido,
- cinsel motivasyon,
- enerji,
- uyarılma,
- cinsel isteklilik
gibi faktörlerle ilişkilendirilebilir.
Spilanthes Libido Açısından Testosterondan Daha İlginç Olabilir
Buradaki temel çıkarım şudur:
Spilanthes’i değerlendirmek için yanlış biyobelirtece bakılıyor olabilir.
Eğer amaç yalnızca serum testosteronunu artırmaksa, Spilanthes oldukça zayıf bir adaydır.
Ancak amaç:
- libido artırmak,
- cinsel isteği desteklemek,
- ereksiyon kalitesini iyileştirmek,
- cinsel aktivite sıklığını artırmak
ise bitki daha ilginç hale gelmektedir.
Başka bir ifadeyle:
Spilanthes bir testosteron artırıcıdan çok afrodizyak ve cinsel fonksiyon destekleyici olarak değerlendirilmelidir.
Testosteron ile Libido Aynı Şey Değildir
Erkek cinsel isteği testosterondan önemli ölçüde etkilenir ancak libido yalnızca testosteron tarafından belirlenmez.
Cinsel motivasyonda:
- testosteron,
- DHT,
- östradiol,
- dopamin,
- prolaktin,
- serotonin,
- oksitosin,
- nitrik oksit,
- stres hormonları,
- uyku,
- enerji durumu
birlikte rol oynar.
Bu nedenle testosteronu yalnızca %5 artıran bir bileşik, başka nörolojik veya vasküler mekanizmalar üzerinden libidoda bundan çok daha büyük bir değişiklik oluşturabilir.
Spilanthes verileri tam olarak böyle bir olasılığa işaret etmektedir.
Spilanthol Standardizasyonu Neden Önemli?
Piyasadaki Spilanthes ürünlerini karşılaştırırken yalnızca:
“500 mg Spilanthes”
yazması yeterli değildir.
Daha önemli soru şudur:
Kaç mg spilanthol sağlıyor?
Örneğin:
500 mg ekstrakt × %3,5 spilanthol
yaklaşık:
17,5 mg spilanthol
sağlar.
Fakat standardize edilmemiş 500 mg bitki tozu aynı miktarda aktif madde sağlamayabilir.
Dolayısıyla araştırmalarda kullanılan preparatla ticari ürün arasında doğrudan karşılaştırma yapabilmek için:
- kullanılan tür,
- bitkinin kullanılan kısmı,
- ekstraksiyon yöntemi,
- ekstrakt oranı,
- spilanthol standardizasyonu,
- günlük toplam spilanthol miktarı
bilinmelidir.
Hayvan Çalışmalarındaki Büyük Etki İnsanlarda Neden Görülmedi?
Bitkisel takviyelerde sık karşılaşılan sorunlardan biri budur.
Hayvanlarda çok etkileyici görünen sonuçlar insanlarda daha küçük çıkabilir.
Bunun birkaç nedeni vardır.
1. Doz farkı
Hayvanlara kilogram başına verilen dozlar insanlarda kullanılan dozlardan çok daha yüksek olabilir.
2. Metabolizma farkı
Sıçanların karaciğer enzimleri, bağırsak emilimi ve farmakokinetiği insanlardan farklıdır.
3. Ekstrakt farkı
Hayvan çalışmalarındaki etanol ekstraktı, piyasadaki ürünle aynı kimyasal içeriğe sahip olmayabilir.
4. Başlangıç hormonal durumu
Sağlıklı hayvan modellerinin hormonal cevabı hipogonadal veya metabolik problemi olan insanlardan farklı olabilir.
5. Aktif bileşiklerin biyoyararlanımı
Bitkide bulunan bileşiklerin oral kullanımdan sonra ne kadarının kana geçtiği büyük önem taşır.
Bu nedenle hayvan deneylerini doğrudan insan testosteron değerlerine uyarlamak yanıltıcı olabilir.
Spilanthes Güçlü Bir Testosteron Takviyesi mi?
Mevcut bilgiler ışığında:
Hayır, güçlü bir testosteron artırıcı olduğu söylenemez.
İnsanlarda gözlenen yaklaşık 10-20 ng/dL düzeyindeki testosteron artışları oldukça küçüktür.
Bir erkeğin örneğin:
400 ng/dL → 420 ng/dL
çıkması fizyolojik olarak ölçülebilir olabilir ancak bunun:
- kas kütlesi,
- enerji,
- androjenik etkiler,
- vücut kompozisyonu,
- DHT,
- performans
üzerinde büyük bir fark yaratması beklenmez.
Bu nedenle sırf testosteronu yükseltmek amacıyla Spilanthes kullanmak oldukça düşük getirili bir strateji olabilir.
Buna Karşılık Cinsel Fonksiyon İçin Daha İlginç Bir Aday
Spilanthes’in değerli olabileceği alan testosterondan farklıdır.
Özellikle:
libido + ereksiyon + cinsel aktivite
üçlüsü açısından araştırılmaya değer görünmektedir.
Bu nedenle takviye kategorisinde daha doğru konumlandırma:
“testosterone booster”
yerine:
“sexual function / libido support”
olabilir.
Bu ayrım son derece önemlidir.
Çünkü bir takviyenin yanlış amaç için kullanılması etkisiz olduğu anlamına gelmez; yalnızca etkisinin yanlış biyolojik hedef üzerinden değerlendirildiği anlamına gelebilir.
Spilanthes Tek Başına Ereksiyon Problemini Çözebilir mi?
Erektil disfonksiyon oldukça karmaşık bir durumdur.
Nedenleri arasında:
- endotelyal disfonksiyon,
- düşük nitrik oksit üretimi,
- insülin direnci,
- hipertansiyon,
- damar hastalıkları,
- düşük testosteron,
- yüksek prolaktin,
- ilaçlar,
- depresyon,
- anksiyete,
- performans kaygısı,
- nörolojik problemler
bulunabilir.
Bu nedenle tek bir bitkinin her erkekte aynı şekilde çalışması beklenemez.
Spilanthes bazı erkeklerde libido veya erektil fonksiyonu destekleyebilir fakat altta yatan ciddi vasküler veya hormonal problem varsa temel nedenin değerlendirilmesi gerekir.
Spilanthes İçin En Mantıklı Kullanım Perspektifi
Mevcut veriler üç farklı hedef açısından değerlendirilebilir.
Testosteron
Etki: Zayıf
İnsan verilerindeki artış küçük görünmektedir.
Libido
Etki: Potansiyel olarak anlamlı
Cinsel aktivite ve istekteki değişiklikler testosterondaki değişiklikten daha büyük görünmektedir.
Erektil fonksiyon
Etki: İlgi çekici
Bazı insan verileri erektil fonksiyon skorlarında ve ereksiyon süresinde iyileşme ihtimaline işaret etmektedir.
Bu nedenle Spilanthes’e en rasyonel yaklaşım:
Testosteron artırıcı olarak düşük beklenti, libido ve cinsel fonksiyon açısından ise daha yüksek araştırma ilgisi.
şeklinde özetlenebilir.
Sonuç
Spilanthes ilk bakışta güçlü bir testosteron artırıcı gibi pazarlanabilen ilginç bir bitkidir. Hayvan çalışmalarında LH, testosteron, libido ve erektil davranış üzerindeki etkiler oldukça dikkat çekicidir.
Fakat insan çalışmalarına geçildiğinde testosteron üzerindeki etkisi dramatik biçimde küçülmektedir.
Yaklaşık:
10-20 ng/dL
düzeyindeki değişimler güçlü bir testosteron artırıcıdan beklenecek seviyenin oldukça altındadır.
Buna karşılık:
- libido,
- cinsel ilişki sıklığı,
- erektil fonksiyon,
- ereksiyon süresi
gibi parametrelerde daha dikkat çekici sonuçlar görülmektedir.
Dolayısıyla Spilanthes’i değerlendirirken asıl soru:
“Testosteronu ne kadar yükseltiyor?”
değil,
“Testosterondan bağımsız olarak erkek cinsel fonksiyonunu hangi mekanizmalar üzerinden etkiliyor?”
olmalıdır.
Bu noktada özellikle spilantholün nitrik oksit sinyalizasyonu, periferik sinir sistemi, duyusal iyon kanalları, dopaminerjik libido yolları ve penil vasküler fonksiyon üzerindeki etkileri daha derin araştırmayı hak etmektedir.
Asıl ilginç araştırma alanı burada başlıyor: Spilanthes’in testosteronu yalnızca minimal artırmasına rağmen libido ve erektil fonksiyonda daha büyük değişimler yaratabilmesi, androjenlerden bağımsız erkek cinsel fonksiyon mekanizmalarını incelemek için değerli bir model oluşturabilir.
Araştırmalar ve Bilimsel Kaynaklar
İnsan Çalışmaları
1. Spilanthes acmella ve Erektil Fonksiyon — Randomize, Üçlü Kör, Plasebo Kontrollü Çalışma
Patnaik N, Mishra KG, Pradhan NR.
Randomized, Triple-Blinded, Placebo-Controlled Trial of SA3X (Spilanthes acmella) for the Management of Erectile Dysfunction.
Cureus. 2022.
Bu çalışma Spilanthes acmella’nın erkeklerde erektil fonksiyon ve genel cinsel fonksiyon üzerindeki etkilerini plaseboyla karşılaştırmıştır.
PubMed:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35541293/
Ücretsiz tam metin:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9084856/
DOI:
https://doi.org/10.7759/cureus.23989/
2. Üç Aylık Spilanthes Kullanımı ve Serum Testosteronu
Patnaik N, Mishra KG, Pradhan NR.
Evaluation of Serum Testosterone Levels Following Three Months of SA3X (Spilanthes acmella) Supplementation.
Cureus. 2022.
Çalışmada yaklaşık üç aylık SA3X kullanımından sonra serum testosteronundaki değişim incelenmiştir.
Ücretsiz tam metin:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9308386/
DOI:
https://doi.org/10.7759/cureus.26236/
3. Düşük Testosteron ve Erektil Disfonksiyonda Spilanthes — Çift Kör, Randomize Kontrollü Çalışma
Patnaik N, Mishra KG, Pradhan NR.
Effect of SA3X (Spilanthes acmella) Supplementation on Serum Testosterone Levels in Males with Erectile Dysfunction – A Parallel Double-Blind Randomized Controlled Trial.
Maedica. 2022.
Üç aylık kullanım sonunda SA3X grubunda testosteron artışı yaklaşık 21,85 ng/dL, plasebo grubunda ise yaklaşık 1,89 ng/dL olarak bildirilmiştir. Erektil fonksiyon, IIEF, MSHQ ve ereksiyon süresi gibi cinsel fonksiyon ölçütlerinde de iyileşmeler rapor edilmiştir.
PubMed:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36818267/
Ücretsiz tam metin:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9923073/
4. Sağlıklı Erkeklerde Spilanthol, Testosteron, Kas Kütlesi ve Güç — 2025 Randomize Kontrollü Çalışma
Mishra KG, Patnaik N, Pradhan NR.
The effects of spilanthol (SA3X) supplementation on muscle size and strength in healthy men – a randomized parallel-group placebo-controlled trial.
Journal of Complementary and Integrative Medicine. 2025.
Bu çalışma yalnızca erektil disfonksiyonlu veya düşük testosteronlu erkekler yerine sağlıklı erkekleri de incelemesi açısından özellikle önemlidir. Total testosteron, serbest testosteron, östradiol, SHBG, kas büyüklüğü ve güç parametreleri değerlendirilmiştir.
PubMed:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40323176/
DOI:
https://doi.org/10.1515/jcim-2024-0272/
Hayvan Çalışması
5. Spilanthes acmella Etanol Ekstraktı, Testosteron ve Erkek Cinsel Davranışı
Sharma V, Boonen J, Chauhan NS, Thakur M, De Spiegeleer B, Dixit VK.
Spilanthes acmella ethanolic flower extract: LC-MS alkylamide profiling and its effects on sexual behavior in male rats.
Phytomedicine. 2011;18(13):1161–1169.
Spilanthes’in afrodizyak ve testosteron artırıcı olarak ün kazanmasının temel çalışmalarından biridir. Etanolik çiçek ekstraktının erkek sıçanlarda hormonal parametreler, ereksiyon ve çiftleşme davranışı üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
PubMed:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21757328/
DOI:
https://doi.org/10.1016/j.phymed.2011.06.001
Spilanthes ve Spilanthol Farmakolojisi
6. Spilanthes acmella’nın Farmakolojisi, Fitokimyası ve Toksikolojisi
Dubey S ve ark.
Phytochemistry, Pharmacology and Toxicology of Spilanthes acmella: A Review.
Bitkinin spilanthol içeriği, analjezik, antimikrobiyal, anti-inflamatuvar ve afrodizyak özellikleri hakkında geniş kapsamlı bir derlemedir.
PubMed:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24371437/
Ücretsiz tam metin:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3858870/
7. Spilanthes acmella’nın Terapötik Potansiyeli
Prachayasittikul V ve ark.
High therapeutic potential of Spilanthes acmella: A review.
Spilanthes’in geleneksel kullanımından spilanthol ve diğer alkilamidlerin farmakolojik özelliklerine kadar geniş kapsamlı bilgiler içermektedir.
Ücretsiz tam metin:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4827075/
8. Acmella Türlerinin Kimyası ve Biyolojik Aktiviteleri
Review of the Chemistry and Biological Activities of Acmella Species.
Spilanthol başta olmak üzere Acmella türlerindeki alkilamidlerin kimyası; analjezik, anti-inflamatuvar, nörolojik ve diğer biyolojik etkileri ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Ücretsiz tam metin:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9608073/
9. Spilantholün Anti-İnflamatuvar Mekanizmaları
Bakondi E ve ark.
Spilanthol Inhibits Inflammatory Transcription Factors and iNOS Expression in Macrophages and Exerts Anti-inflammatory Effects in Dermatitis and Pancreatitis.
Spilantholün NF-κB, inflamatuvar transkripsiyon faktörleri ve iNOS ekspresyonuyla ilişkili etkilerini inceleyen mekanistik çalışmalardan biridir.
Ücretsiz tam metin:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6747447/
DOI:
https://doi.org/10.3390/ijms20174308
Konuyla İlgili En Önemli Araştırmaların Kısa Listesi
Erektil fonksiyon — insan RCT:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35541293/
Testosteron — insan çalışması:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9308386/
Testosteron + erektil fonksiyon — çift kör RCT:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36818267/
Sağlıklı erkekler + total/serbest testosteron + kas gücü — 2025 RCT:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40323176/
Testosteron + libido + ereksiyon — hayvan çalışması:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21757328/
Spilanthes farmakoloji derlemesi:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3858870/
Spilanthes terapötik potansiyel derlemesi:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4827075/
Comments are closed.